1. ზოგადი დებულებები
ჩვენი მასალის ხარისხი წყაროების ხარისხსა და მათთან ეთიკურ, პროფესიონალურ მუშაობაზეა დამოკიდებული. ეს პოლიტიკა განსაზღვრავს წესებს, რომლებითაც „BookTok საქართველოს“ რედაქცია წყაროებთან მუშაობს. მიზანი ორმხრივია: მკითხველის წინაშე გამჭვირვალობა და წყაროს დაცვა, როცა ეს აუცილებელია.
2. ატრიბუცია – ძირითადი წესი
ინფორმაციას ყოველთვის კონკრეტულ წყაროს მივაწერთ.
- სხვა მედიის მასალა. ინფორმაციას, რომელიც სხვა გამოცემამ მოიპოვა ან პირველმა გამოაქვეყნა, ამ გამოცემას მივაწერთ და ბმულს ვუთითებთ.
- ღიად (on the record). როცა წყაროს უშუალოდ ვესაუბრებით, ეს ნაგულისხმევი პირობაა: ყველაფერი, რასაც წყარო ამბობს, შეიძლება ციტირებულ იქნეს მისი სახელით, გვარითა და თანამდებობით.
3. ინფორმაციის პირობითი გამოყენება
ზოგჯერ წყაროს ღიად საუბარი არ შეუძლია. ასეთ დროს მკაცრად განსაზღვრულ პირობებს ვიყენებთ, რომლებიც წყაროსთან საუბრის დაწყებამდე უნდა შეთანხმდეს:
- ფონური ინფორმაცია (on background). ინფორმაციის გამოყენება და ციტირება შეიძლება, წყაროს სახელის დასახელება – არა. სახელის ნაცვლად ვიყენებთ შეთანხმებულ აღწერას, მაგალითად: „როგორც ერთ-ერთი დიდი გამომცემლობის წარმომადგენელმა გვითხრა“ ან „წყაროს თქმით, რომელიც ჟიურის მუშაობას უშუალოდ იცნობს“.
- ჩანაწერის გარეშე (off the record). ასეთი ინფორმაცია არანაირი ფორმით არ ქვეყნდება. ის მხოლოდ თემის უკეთ გააზრებას ემსახურება და შეიძლება დაგვეხმაროს სხვა, ღია წყაროების მოძიებაში, რომლებიც იმავე ინფორმაციას დაადასტურებენ.
4. ანონიმური წყაროები
ანონიმურ წყაროს მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში ვიყენებთ – როცა ხუთივე პირობა სრულდება:
- ინფორმაცია საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანია და ღია გზით მისი მოპოვება შეუძლებელია;
- ვინაობის გამჟღავნება წყაროს რეალურ და სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნიდა (სამსახურის დაკარგვა, სამართლებრივი დევნა, ფიზიკური საფრთხე);
- დარწმუნებული ვართ წყაროს სანდოობაში, ინფორმაციაზე მის უშუალო წვდომაში და გვესმის მისი მოტივაცია;
- ინფორმაციას ადასტურებს სულ მცირე ერთი სხვა, დამოუკიდებელი წყარო ან დოკუმენტი;
- გადაწყვეტილებას ავტორი ერთპიროვნულად არ იღებს: წყაროს ვინაობა ეცნობება რედაქტორს, გამოქვეყნების საბოლოო გადაწყვეტილებას კი რედაქციის ხელმძღვანელი იღებს.
ანონიმური წყაროს გამოყენებისას მკითხველს ვუხსნით, რატომ არის წყარო ანონიმური და როგორ გადავამოწმეთ მისი ინფორმაცია.
5. წყაროს დაცვა
ანონიმურობის დაპირებას ყოველთვის ვასრულებთ. „სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის თანახმად, პროფესიული საიდუმლოების წყარო დაცულია აბსოლუტური პრივილეგიით და მისი გამხელის მოთხოვნის უფლება არავის აქვს.
6. ორგანიზაციები და საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურები
ხშირად ვმუშაობთ გამომცემლობების, ჯილდოების ორგანიზატორების, წიგნის ბაზრობებისა და სტრიმინგ პლატფორმების საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურებთან. მათ ინფორმაციის ლეგიტიმურ წყაროდ ვაღიარებთ, თუმცა პროფესიული სკეპტიციზმით ვეკიდებით: ორგანიზაციის ოფიციალური განცხადება მისი პოზიციაა და არა ობიექტური ჭეშმარიტება. როცა საკითხი სადავოა, ვცდილობთ, დამოუკიდებელი კომენტარი ან დამატებითი ინფორმაცია სხვა წყაროდანაც მოვიძიოთ.
7. ჩვენი პირობა წყაროს წინაშე
- პატიოსნება. წყაროს ყოველთვის ვეუბნებით, ვინ ვართ, რომელ გამოცემას წარმოვადგენთ და რა თემაზე ვმუშაობთ.
- კონფიდენციალურობა. ანონიმურობის პირობას ვიცავთ – წყაროს ვინაობის დაცვა ჩვენი პროფესიული ვალია.
- სიზუსტე. წყაროს მიერ მოწოდებულ ინფორმაციას ზუსტად და კონტექსტის დაცვით გადმოვცემთ.
ბოლო განახლება: 2026 წლის 16 ოქტომბერი