ხელოვნური ინტელექტის განვითარება კაცობრიობისთვის გარდაუვალ დისტოპიურ მომავალს არ ნიშნავს. ამის შესახებ ბრიტანელმა მწერალმა ჯენეტ უინტერსონმა The Guardian-თან ინტერვიუში განაცხადა. ავტორის შეფასებით, ხელოვნური ინტელექტი არა მხოლოდ დამხმარე იარაღი, არამედ ევოლუციური ნახტომია, ამიტომ მისთვის უფრო ზუსტი ტერმინი „ალტერნატიული ინტელექტია“.
უინტერსონის აზრით, კაცობრიობა სამრეწველო რევოლუციის მსგავს ისტორიულ და გადამწყვეტ ეტაპზე დგას. სწორედ პოლიტიკური და ეკონომიკური გადაწყვეტილებები განსაზღვრავს იმას, მოუტანს თუ არა ახალი ტექნოლოგია საზოგადოებას სარგებელს. მან თანამედროვე ტექნოლოგიური სფეროს მისწრაფებები რელიგიას შეადარა და აღნიშნა, რომ სილიკონის ველი ფიზიკური ბიოლოგიის საზღვრების გადალახვასა და ადამიანის მოკვდავობის პრობლემის გადაჭრას ცდილობს.
მწერლის ეს პოზიცია განსაკუთრებით საყურადღებოა იმ ფონზე, როცა კომპანია Anthropic-ის თანამშრომელმა ჯეიკობ კოქსონმა ცოტა ხნის წინ თანამდებობა დატოვა. მანამდე კოქსონმა განაცხადა, რომ იმის დაახლოებით 10%-იანი ალბათობა არსებობს, რომ ხელოვნური ინტელექტი კაცობრიობას გაანადგურებს. თუმცა ტექნოლოგიური საფრთხეების განხილვისას ჯენეტ უინტერსონმა ხაზგასმით აღნიშნა:
გარდაუვალი დისტოპია არ არსებობს.
ჯენეტ უინტერსონი და ჰუმანიტარული განათლების რეფორმა
მანჩესტერის უნივერსიტეტში ახალი მწერლობის მიმართულების პროფესორად უინტერსონი უკვე 14 წელია მუშაობს. მისი შეფასებით, უმაღლეს განათლებას ზემოდან ქვემოთ მიმართული ძირეული სტრუქტურული რეფორმა ესაჭიროება. სასწავლო სისტემამ ყურადღების ცენტრში მოძველებული პროფესიული საბაზრო მოლოდინების ნაცვლად ადამიანური შემოქმედებითობა, რთული პრობლემების გადაჭრის უნარი და ჰუმანიტარული დისციპლინები უნდა მოაქციოს.
ეს მოწოდება ბრიტანეთის აკადემიურ სივრცეში არსებულ რთულ ვითარებას ემთხვევა. 2024 წლის დეკემბრამდე ერთი წლის განმავლობაში გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტებმა ხელოვნების, ჰუმანიტარულსა და სოციალურ მეცნიერებათა მიმართულებით 4000 აკადემიური შტატი შეამცირა. ცოტა ხნის წინ ექსიტერის უნივერსიტეტმა 150 თანამდებობის გაუქმება დაგეგმა, ნოტინგემის უნივერსიტეტმა კი თანამედროვე ენებისა და მუსიკის საბაკალავრო პროგრამების დახურვა გამოაცხადა.
უინტერსონს უფროსებისთვის განკუთვნილი 13 რომანი, საბავშვო წიგნები, დოკუმენტური პროზა, მოკლე მოთხრობები და კინოსცენარები აქვს შექმნილი. ხელოვნური ინტელექტისა და მომავლის თემებს ის 2021 წლის ესეების კრებულში „12 Bytes“ და 2019 წლის რომანში „Frankisstein: A Love Story“ იკვლევდა. რობოტებითა და დაუბერებელი ადამიანებით დასახლებულ, კლიმატური კატასტროფის შემდგომ საზოგადოებას კი ავტორის 2007 წლის რომანი „The Stone Gods“ ეხება.
ავტორის სადებიუტო რომანი „Oranges Are Not the Only Fruit“ ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში ჩინეთში მილიონზე მეტი ტირაჟით გაიყიდა, მისი უახლესი წიგნი კი „One Aladdin, Two Lamps“-ია. ამჟამად მწერალი საპროდიუსერო კომპანია Goalhanger-ისთვის ახალი პოდკასტის, სახელწოდებით „The Rest is Human“, შეთავაზებას გეგმავს.
