საგამომცემლო სექტორის წამყვანმა ორგანიზაციებმა ნიუ-იორკის ფედერალურ სასამართლოში სასამართლოს მეგობრის დასკვნა წარადგინეს და OpenAI-ს წინააღმდეგ მიმდინარე დავაში საავტორო უფლებების დარღვევის აღიარება მოითხოვეს. როგორც ამერიკის გამომცემელთა ასოციაცია (AAP) იტყობინება, ორგანიზაციამ STM-თან, წიგნის დამოუკიდებელ გამომცემელთა ასოციაციასა (IBPA) და Copyright Clearance Center-თან (CCC) ერთად სასამართლოში ერთობლივი დოკუმენტი 29 ოქტომბერს შეიტანა. დოკუმენტი მხარს უჭერს ავტორებს, წიგნის გამომცემლებსა და მედიაკომპანიებს გაერთიანებულ საქმეში In Re: OpenAI, Inc., Copyright Infringement Litigation, რომელსაც აშშ-ის ნიუ-იორკის სამხრეთ ოლქის საოლქო სასამართლო განიხილავს. გაერთიანებები მოსამართლეს მოუწოდებენ, მოსარჩელეთა შუამდგომლობა საქმის არსებითად გადაწყვეტის შესახებ სრულად დააკმაყოფილოს, ხოლო მოპასუხეთა მოთხოვნა უარყოს.
ეს დავა ბოლო სამი წლის განმავლობაში OpenAI-ს წინააღმდეგ შეტანილ არაერთ სარჩელს აერთიანებს, რომლებიც კომერციული ხელოვნური ინტელექტის მოდელების სწავლებისთვის საავტორო უფლებებით დაცული ნაწარმოებების უნებართვო გამოყენებას ეხება. საქმეში მოპასუხედ დასახელებულია კომპანია Microsoft-იც, რომელსაც OpenAI-ს მიერ საავტორო უფლებების დარღვევაში შეგნებულ მონაწილეობასა და მის მხარდაჭერას ედავებიან. გაერთიანებული პროცესის ნაწილია ავტორთა გილდიის, დეივიდ ბალდაჩის, ჯონ გრიშემის, სკოტ ტუროუსა და სხვა ცნობილი მწერლების 2023 წლის სექტემბრის სარჩელი. მოსალოდნელია, რომ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება ნიუ-იორკის სასამართლოს პირველი ოფიციალური პოზიცია იქნება, რომელიც საავტორო უფლებებსა და ხელოვნური ინტელექტის სწავლებას შეეხება.
ჯორჯ რ. რ. მარტინის რომანი და OpenAI-ს მიზნები
სასამართლოსთვის წარდგენილ დოკუმენტში ხაზგასმულია, რომ მეკობრულ მასალებზე გაწვრთნილმა ChatGPT-მ ჯორჯ რ. რ. მარტინის გამოუცემელი რომანის, „The Winds of Winter“-ის შემცვლელი გაგრძელებები შექმნა. როგორც ირკვევა, OpenAI-ს სპეციალური კვლევითი მისია ჰქონდა განსაზღვრული: შეექმნა დიდი ენობრივი მოდელი, რომელსაც „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ (A Song of Ice and Fire) სერიის ბოლო ორი წიგნის დაწერა შეეძლებოდა. დასკვნაში ასევე ციტირებულია OpenAI-სა და Microsoft-ის თანამშრომელთა შიდა განცხადებები, რომლებშიც აღიარებულია ეკონომიკური ზიანი და წიგნის ბაზრის შესუსტება, რაც ავტორებს მიადგა.
საავტორო უფლებები და სამართლიანი გამოყენების დოქტრინა
გამომცემელთა განმარტებით, გენერაციული მოდელების სწავლება არ არის გამონაკლისი შემთხვევა, რომელიც საავტორო უფლებების შესახებ კანონით დადგენილი საბაზრო ლიცენზირების სისტემისგან განსაკუთრებულ მოპყრობას იმსახურებს. ამერიკის გამომცემელთა ასოციაციის, STM-ის, IBPA-სა და CCC-ის ერთობლივ დასკვნაში აღნიშნულია:
სამართლიანი გამოყენების დოქტრინა იმისთვისაა გამიზნული, რომ ტექნოლოგიურ ცვლილებებს მოერგოს, და არა მათ წინაშე დაიხიოს.
დოკუმენტის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სწავლებისთვის განკუთვნილი შიგთავსის ლიცენზირების გლობალურმა ბაზარმა 2025 წელს 5,2 მილიარდი დოლარი შეადგინა. ამ ბაზარზე ყველაზე დიდი წილი სწორედ ტექსტურ მასალას უკავია, ხოლო საერთო მოცულობა 2035 წლისთვის, პროგნოზის მიხედვით, 55,8 მილიარდ დოლარამდე გაიზრდება.
