საგამომცემლო სექტორმა გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის მოდელების სწავლებისას საავტორო უფლებების დასაცავად და გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად გლობალური კამპანია წამოიწყო. ამის შესახებ გამომცემელთა საერთაშორისო ასოციაცია (IPA) იტყობინება. გამომცემლებმა ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობაზე ხელი მოაწერეს დოკუმენტს – „ფრანკფურტის მიმართვას“ (Frankfurt Appeal), რომლითაც ტექნოლოგიური კომპანიებისგან საავტორო უფლებებით დაცული მასალების გამოყენების მკაფიო წესებს მოითხოვენ. მიმართვა უკვე გადაეგზავნა ევროკომისიას, ევროპარლამენტსა და გერმანიის ფედერალურ მთავრობას.
საავტორო უფლებები და ფრანკფურტის მიმართვა
მიმართვაში გამომცემლები შეშფოთებას გამოთქვამენ იმის გამო, რომ ხელოვნური ინტელექტის შემმუშავებელი კომპანიები თავიანთ მოდელებს საავტორო უფლებებით დაცულ ნაწარმოებებზე წვრთნიან. ეს პროცესი ავტორებისა და გამომცემლების ნებართვისა თუ ფინანსური კომპენსაციის გარეშე მიმდინარეობს. გარდა ამისა, ტექნოლოგიური ფირმები საწვრთნელ მონაცემებს მალავენ, რის გამოც უფლებათა მფლობელები იძულებულნი ხდებიან, საკუთარი კანონიერი ინტერესების დასაცავად ძვირად ღირებული საერთაშორისო სასამართლო დავები აწარმოონ.
დოკუმენტის ხელმომწერები მოითხოვენ გამჭვირვალობის ისეთი წესების დადგენას, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის დეველოპერებს მონაცემთა ბაზებში გამოყენებული კონკრეტული ნაწარმოებების გასაჯაროებას დაავალდებულებს. მათი განცხადებით, პროვაიდერებისთვის შექმნილი ამჟამინდელი ზოგადი სახელმძღვანელო პრინციპები ევროკავშირის ხელოვნური ინტელექტის რეგულაციის მიზნებს ვერ პასუხობს. გამომცემლები კანონმდებლებს სამართლიანი სალიცენზიო ბაზრის ჩამოყალიბებისკენ მოუწოდებენ, რადგან ტექნოლოგიური კომპანიები ტექსტისა და მონაცემთა მოპოვების წესებს უსასყიდლოდ იყენებენ. მიმართვა ხაზს უსვამს ევროპული კანონმდებლობის მკაცრი აღსრულების აუცილებლობასაც, ვინაიდან უფლებები, რომლებიც რეალურად არ აღსრულდება, ფაქტობრივად უსარგებლოა.
საერთაშორისო განხილვები ჟენევასა და ავსტრალიაში
საავტორო უფლებების საკითხი უახლოეს დღეებში საერთაშორისო პლატფორმებზეც გადაინაცვლებს. 9–10 ნოემბერს ჟენევაში ინტელექტუალური საკუთრების მსოფლიო ორგანიზაცია (WIPO) გამართავს ინტელექტუალური საკუთრებისა და ხელოვნური ინტელექტის გლობალურ ფორუმს (Global Forum on IP and AI). ორდღიან ღონისძიებაზე სამართლებრივსა და პოლიტიკურ საკითხებს განიხილავენ, მათ შორის პატენტებს, საავტორო უფლებებს, სასაქონლო ნიშნებს, დიზაინსა და კომერციულ საიდუმლოებებს. ფორუმზე სიტყვით გამოვა დიდი ბრიტანეთის გამომცემელთა ასოციაციის (Publishers Association) წარმომადგენელი კლოდია კეტლინი.
პარალელურად, IPA-მ პარტნიორ ორგანიზაციებთან ერთად ოფიციალური მიმართვა წარუდგინა ავსტრალიის მთავრობასა და პარლამენტის გაერთიანებულ საგანგებო კომიტეტს (Joint Select Committee). საერთაშორისო საგამომცემლო ჯგუფი მხარს უჭერს ავსტრალიის გამომცემელთა ასოციაციის (Australian Publishers Association) მოთხოვნებს. კერძოდ, ინდუსტრია მოითხოვს წინასწარი თანხმობის სავალდებულო სისტემის შემოღებას, მოლაპარაკებების გზით პირობების შეთანხმებას, სრულ გამჭვირვალობასა და საავტორო უფლებების ეფექტიან აღსრულებას ხელოვნური ინტელექტის სწავლების პროცესში.
